สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและพำนักอาศัยแห่งญี่ปุ่น (Immigration Services Agency of Japan) ได้แก้ไข "แนวทางเกี่ยวกับการอนุญาตพำนักถาวร" (永住許可に関するガイドライン) เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2026 โดยมีผลสำคัญต่อคู่สมรสของคนญี่ปุ่น ผู้มีวีซ่าถาวร (永住者) และผู้มีสถานะพำนักถาวรพิเศษ (特別永住者)
เกณฑ์ใหม่จะใช้กับคำขอที่ ยื่นตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2027 เป็นต้นไป
1. ระยะเวลาสมรสและการพำนักในญี่ปุ่นนานขึ้น
| รายการ | ยื่นภายใน 31 มี.ค. 2027 | ยื่นตั้งแต่ 1 เม.ย. 2027 |
|---|---|---|
| ชีวิตสมรสที่มีอยู่จริงต่อเนื่อง | 3 ปีขึ้นไป | 5 ปีขึ้นไป |
| พำนักในญี่ปุ่นต่อเนื่อง | 1 ปีขึ้นไป | 3 ปีขึ้นไป |
| บุตรทางสายเลือด (実子) พำนักต่อเนื่อง | 1 ปีขึ้นไป | 3 ปีขึ้นไป |
ข้อความจากแนวทางฉบับใหม่:
日本人、永住者及び特別永住者の配偶者の場合、実体を伴った婚姻生活が5年以上継続し、かつ、引き続き3年以上本邦に在留していること。
2. วีซ่า 3 ปี ไม่ถูกนับเป็น "ระยะพำนักสูงสุด" ในทุกกรณีอีกต่อไป
ผู้ยื่นขอวีซ่าถาวรต้องถือสถานะพำนักที่มี "ระยะเวลาพำนักสูงสุด" เดิมทีผู้ถือวีซ่า 3 ปีถือว่าผ่านเงื่อนไขข้อนี้
สำหรับคำขอที่ยื่นตั้งแต่ 1 เม.ย. 2027 วีซ่า 3 ปีจะยังนับได้ เฉพาะเมื่อครบทั้ง 3 ข้อ ต่อไปนี้
- ถือวีซ่า 3 ปีอยู่ ณ วันที่ 31 มีนาคม 2027
- เป็นการยื่นขอวีซ่าถาวร ครั้งแรก หลังวันที่ 1 เมษายน 2027
- ได้รับผลการพิจารณา ก่อนวีซ่า 3 ปีฉบับนั้นหมดอายุ
3. ช่วงเปลี่ยนผ่าน: ยื่นก่อน 31 มีนาคม 2027
- คำขอที่ ยื่น (ได้รับเรื่อง) ภายในวันที่ 31 มี.ค. 2027 ยังใช้เกณฑ์เดิม คือสมรส 3 ปี + พำนัก 1 ปี โดยนับจากวันที่ยื่น ไม่ใช่วันที่ได้รับอนุมัติ
- แต่ส่วนที่เกี่ยวกับ รายได้ จะใช้เกณฑ์ใหม่แล้ว สำหรับคำขอที่ยื่นตั้งแต่ 1 เม.ย. 2026
- นับจากปลายเดือนตุลาคม 2026 เหลือเวลาประมาณ 5 เดือน ผู้ที่เข้าเงื่อนไขเดิมควรเตรียมเอกสารแต่เนิ่นๆ
4. ค่าธรรมเนียมขึ้นเป็น 200,000 เยน
ค่าธรรมเนียมเป็นการแก้ไขแยกต่างหากจากแนวทางข้างต้น มีผลตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2026
| วันที่ยื่นคำขอ | ค่าธรรมเนียม (ชำระเมื่อได้รับอนุมัติ ด้วยอากรแสตมป์) |
|---|---|
| ภายใน 30 ก.ย. 2026 | 10,000 เยน |
| ตั้งแต่ 1 ต.ค. 2026 | 200,000 เยน |
ค่าธรรมเนียมแบบลดหย่อน 20,000 เยน ใช้ได้เฉพาะคู่สมรสหรือบุตรของคนญี่ปุ่น ผู้มีวีซ่าถาวร หรือผู้มีสถานะพำนักถาวรพิเศษ ที่มีความยากลำบากทางเศรษฐกิจใกล้เคียงระดับผู้รับสวัสดิการ (生活保護) หรือมีเหตุทางมนุษยธรรม และต้องยื่นเอกสารพิสูจน์ที่เคาน์เตอร์เท่านั้น (ระบบออนไลน์ไม่รองรับ)
⚠️ ข้อมูลบนโซเชียลมีเดียบางแห่งที่ระบุว่า "ค่าธรรมเนียม 20,000 เยนทั้งก่อนและหลัง" ไม่ถูกต้อง คู่สมรสที่มีรายได้ปกติต้องเตรียม 200,000 เยน
5. เกณฑ์รายได้: ต้องมีรายได้เท่าไร?
ไม่มีตัวเลขทางการ แนวทางระบุเพียงว่ารายได้ต่อปีของครัวเรือนต้อง "สูงกว่าระดับรายได้เฉลี่ยของครัวเรือนญี่ปุ่นที่มีจำนวนสมาชิกเท่ากัน" อย่างต่อเนื่อง แต่ไม่ได้ระบุจำนวนเงิน
วิธีนับรายได้ครัวเรือนตามแนวทาง:
- อยู่คนเดียว: นับรายได้ของผู้ยื่นเอง
- มีครอบครัว: รวมรายได้ของสมาชิกที่อยู่และใช้จ่ายร่วมกัน
- รายได้จากการทำงานพิเศษของสมาชิกที่ถือวีซ่าที่ไม่ใช่วีซ่าทำงาน เช่น "家族滞在" (ผู้ติดตาม) ไม่นำมารวม
- ญาติที่ผู้ยื่นอุปการะ (รวมถึงที่อยู่ต่างประเทศ) นับรวมในจำนวนสมาชิกครัวเรือน ดังนั้น มีบุตร 1 คน เกณฑ์จะสูงกว่าไม่มีบุตร แต่สูงขึ้นเท่าไรก็ไม่ได้เปิดเผย
ตัวเลขประมาณการที่แพร่หลายทางอินเทอร์เน็ต เช่น "คนโสดต้องมีรายได้ ○○○ หมื่นเยน" เป็นการคำนวณเองจากสถิติ ไม่ใช่เกณฑ์ทางการ
คู่สมรสคนญี่ปุ่นต่างจากผู้ยื่นทั่วไป
ตามกฎหมาย คู่สมรสและบุตรของคนญี่ปุ่น ผู้มีวีซ่าถาวร และผู้มีสถานะพำนักถาวรพิเศษ ไม่จำเป็นต้องผ่าน "เงื่อนไขการเลี้ยงชีพได้ด้วยตนเอง" (独立生計要件) เกณฑ์รายได้ข้างต้นจึงไม่ใช่ข้อบังคับตายตัวสำหรับกลุ่มนี้
อย่างไรก็ตาม หากครัวเรือน กำลังพึ่งพาความช่วยเหลือจากรัฐ หรือมีแนวโน้มเป็นเช่นนั้นอย่างเป็นรูปธรรม โดยไม่มีเหตุพิเศษ อาจถูกประเมินในทางลบ (ข้อนี้ใช้กับคำขอที่ยื่นตั้งแต่ 1 เม.ย. 2026)
6. ปัจจัยอื่นที่เพิ่มเข้ามา (สำหรับคำขอตั้งแต่ 1 เม.ย. 2027)
- การชำระภาษีและเงินประกันสังคม/บำนาญอย่างถูกต้อง (ตรวจรวมทั้งครัวเรือน และประวัติการค้างชำระในอดีต)
- ความสามารถภาษาญี่ปุ่นระดับ B1 ขึ้นไป (มีข้อยกเว้นบางกรณี)
- ความเข้าใจระบบและกฎระเบียบของญี่ปุ่น
- บุตรวัยเรียนภาคบังคับต้องเข้าเรียนชั้นประถมหรือมัธยมต้น
- ภายใน 10 ปีที่ผ่านมา หากออกนอกญี่ปุ่นครั้งเดียวเกินครึ่งปี หรือรวมเกิน 2 ปี 6 เดือน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร อาจถูกประเมินในทางลบ
แหล่งข้อมูลทางการ
- 永住許可に関するガイドライン(令和8年10月1日改定)
- หน้าคำขออนุญาตพำนักถาวรและค่าธรรมเนียม
- ประกาศการใช้แนวทางตามวันที่ยื่นคำขอ
- มาตรการลดหย่อน/ยกเว้นค่าธรรมเนียม
*บทความนี้เรียบเรียงจากเว็บไซต์ทางการของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองญี่ปุ่น ณ วันที่ 31 ตุลาคม 2026 เพื่อเป็นข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น กรณีของแต่ละบุคคลกรุณาปรึกษาสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหรือ 行政書士 (ผู้เชี่ยวชาญด้านเอกสารวีซ่า)*
